HSG (Rahim Filmi)
HSG Nedir?
HSG (Histerosalpingografi), rahim içi yapının ve fallop tüplerinin açıklığının radyolojik yöntemle değerlendirildiği bir görüntüleme işlemidir. İşlem sırasında rahim içine enjekte edilen radyoopak kontrast madde sayesinde, röntgen görüntüleri üzerinden tüplerin açık olup olmadığı, rahim şeklinin normal olup olmadığı ve rahim içinde polip, miyom gibi yapısal anormalliklerin bulunup bulunmadığı net biçimde izlenebilir.
HSG; gebelik planlayan, kısırlık araştırması sürecinde olan veya tekrarlayan düşük yaşayan kadınlarda sıklıkla başvurulan ilk tanı yöntemlerinden biridir. Menstrüasyon düzensizliği ya da pelvik ağrı gibi belirtileri olan hastalarda da ek bilgi sağlamak amacıyla tercih edilebilir.
Rahim Filmi Neden Çekilir?
HSG’nin temel amacı, doğurganlığı olumsuz etkileyebilecek anatomik sorunların tespit edilmesidir. Bu işlem aşağıdaki durumlarda önerilir:
- Fallop tüplerinde tıkanıklık şüphesi
- Tekrarlayan gebelik kayıpları
- Endometriozis (çikolata kisti) veya polikistik over sendromu (PKOS) gibi tanıların araştırma sürecinde
- Rahim içi yapısal anormalliklerin (polip, miyom, bölmeler) değerlendirilmesi
- Aşılama (IUI) veya tüp bebek tedavisi öncesi hazırlık
Rahim Filmi Nasıl Çekilir?
HSG, adet kanamasının tamamlanmasının ardından, genellikle döngünün 7. ile 10. günleri arasında yapılır. Bu dönem hem rahim içinin en net görüntülenebildiği, hem de olası bir gebeliğin radyasyon riskinden korunulduğu zaman dilimidir.
İşlem ayaktan uygulanır ve genel anestezi gerektirmez. Kadın jinekolojik pozisyonda yatarken, rahim ağzından ince bir kateter ilerletilir ve rahim içine kontrast madde verilir. Röntgen cihazı anlık görüntüler alarak tüplerin ve rahim boşluğunun durumunu kaydeder.
Ön Değerlendirme
Radyoloji uzmanımız tıbbi geçmişinizi inceler, kontrast madde alerjisi sorgulanır ve hamilelik olmadığı teyit edilir. İşlem adet kanamasının bitiminin ardından, döngünün 7–10. günleri için planlanır.
Pozisyon ve Hazırlık
Jinekolojik pozisyonda yatılır. Rahim ağzına spekulum yerleştirilir ve yumuşak plastik kateter, rahim kanalından nazikçe ilerletilir. Metal ekipman kullanılmaması bu aşamadaki konforu belirgin biçimde artırır.
Kontrast Madde Verilmesi
Kateter aracılığıyla rahim içine radyoopak kontrast madde yavaşça enjekte edilir. Bu sırada hafif kramp hissi yaşanabilir. Kontrast madde tüplere ulaşırken röntgen görüntüleri anlık olarak kaydedilir.
Görüntüleme ve Değerlendirme
Röntgen cihazı, rahim boşluğu ve fallop tüplerinin detaylı görüntülerini alır. Tüplerin açık olup olmadığı, rahim şekli ve olası anormallikler bu görüntüler üzerinden değerlendirilir.
İşlem Sonu ve Taburculuk
Ortalama 5 dakikada tamamlanan işlemin ardından kısa bir dinlenme süresinin ardından taburcu olunur. Sonuçlar radyoloji uzmanı tarafından değerlendirilerek hekiminizle paylaşılır.
Pembemavi Hastanesi’nde HSG Farkı
Pembemavi Hastanesi’nde HSG işlemi, Uzm. Dr. Zeynep Nigar Varlıbaş tarafından uygulanmaktadır. Deneyimli ekibimiz ve hasta konforunu ön planda tutan yaklaşımımızla işlemi ortalama 5 dakika içinde tamamlıyoruz.
Geleneksel yöntemlerde kullanılan sert metal ekipmanların aksine, yumuşak ve esnek plastik kateter tercih ediyoruz. Bu tercih, işlem sırasında yaşanan ağrı ve kasılma hissini belirgin biçimde azaltmaktadır. Hastalarımızın büyük çoğunluğu işlem sonrasında beklentilerinden çok daha rahat bir deneyim yaşadıklarını ifade etmektedir.
Bursa’da konforlu ve güvenli HSG deneyimi için Pembemavi Hastanesi’ni tercih edebilirsiniz.
HSG’nin Terapötik Etkisi: İşlem Sonrası Gebelik
HSG yalnızca bir tanı yöntemi değildir; kimi zaman terapötik bir etki de gösterir. İşlem sırasında fallop tüplerinden geçen kontrast madde, hafif tıkanıklıkları açabilmektedir. Bu mekanizma sayesinde HSG sonrası dönemde spontan gebelik gerçekleşen hasta sayısı kayda değer bir orana ulaşmaktadır.
Bu nedenle HSG, kısırlık araştırmasında salt görüntüleme amacıyla değil; tüp geçirgenliğini yeniden sağlama ihtimali de gözetilerek planlanmaktadır.
HSG Riskleri ve Sonrası
HSG genel olarak güvenli bir işlemdir. Nadir de olsa şu yan etkiler görülebilir:
- Kontrast maddeye karşı alerjik reaksiyon
- İşlem sonrası hafif lekelenme veya kanama (birkaç gün sürebilir, genellikle kendiliğinden geçer)
- Enfeksiyon riski (çok nadir)
İşlemden sonra iki gün süreyle ilişkiye girilmemesi önerilir. Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya anormal akıntı gibi belirtiler gelişirse hekime başvurulması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
İşlem sırasında hafif kramp hissi yaşanabilir; bu, kontrast maddenin rahim içine verilmesiyle ortaya çıkar. Pembemavi Hastanesi’nde kullanılan yumuşak plastik kateter bu hissi önemli ölçüde azaltmaktadır. Tıkanıklık olan tüplerde ağrı daha belirgin olabilir. Gerektiğinde işlemden önce doktorunuz ağrı kesici reçete edebilir.
Pembemavi Hastanesi’nde HSG işlemi ortalama 5 dakika içinde tamamlanmaktadır. Hazırlık ve çekim sonrası bekleme süresiyle birlikte hastanede geçirilen toplam süre genellikle 30–45 dakikadır.
Bazı hastalarda işlem sırasında kontrast madde tüplerdeki hafif tıkanıklıkları açabilmekte ve ardından spontan gebelik gerçekleşebilmektedir. Ancak bu etki kesin bir tedavi yöntemi olarak değil, olası bir fayda olarak değerlendirilmelidir.
Adet kanamasının tamamlanmasının ardından, döngünün 7–10. günleri arasında uygulanır. Bu dönem rahim içinin en net görüntülendiği ve gebelik riskinin en düşük olduğu aralıktır.
Doktorunuz işlem öncesinde tıbbi geçmişinizi değerlendirir, kontrast madde alerjisi açısından sorgulama yapar ve hamilelik olmadığını teyit eder. Ayrıca mamografi veya amniyosentez gibi diğer tanı yöntemleriyle birlikte planlanması gerekip gerekmediğini değerlendirir.
İşlem sonrası enfeksiyon riskini en aza indirmek ve oluşabilecek hafif yaralanmanın iyileşmesi için en az iki gün beklenilmesi önerilir.
İçeriği Hazırlayan Uzman
Uzm. Dr. Zeynep Nigar Varlıbaş
Radyoloji · Pembemavi Hastanesi, Bursa